In de bocht van de Herengracht rijst een gevel van rode baksteen, doorschoten met witte steen, op tot een geveltop vol pilasters, maskers, vazen en voluten: het Huis Bartolotti (omstreeks 1617), het meesterwerk van het grachtenhuis in de Amsterdamse renaissancestijl, van Hendrick de Keyser.
Het huis van een zeer rijke koopman
Het werd gebouwd voor Guillielmo Bartolotti (Willem van den Heuvel), een van de rijkste mannen van Amsterdam. Anders dan de smalle, sobere grachtenhuizen die de classicistische stad zouden maken, spreidt dit huis zich uit, kleurig en gebeeldhouwd: baksteen en steen wisselen in levendige banden, de trapgevel draagt een gebroken fronton. Twee cartouches vatten de moraal van de eigenaar samen: Ingenio et Assiduo LaboreenReligione et Probitate.
De stijl van een tijd, vóór het classicisme
Het Huis Bartolotti hoort bij een generatie kleurige huizen die aan de classicistische soberheid voorafgaat: zijn verwant is het nabije Huis met de Hoofden. Het is de uitbundigheid van de Hollandse renaissance op haar hoogtepunt, net voordat de smaak zich naar de rechte lijn en de kale steen keerde. Te zien: de voluutgevel met gebroken fronton, de afwisseling baksteen/steen, de cartouches met zinspreuken.
Wist je dat?
De rijke Bartolotti was geen Italiaan: geboren als Willem van den Heuvel, nam hij de naam aan van zijn oom en weldoener, de bankier Bartolotti, wiens fortuin hij erfde. Zijn huis toont een geleende naam aan de mooiste gracht van Amsterdam — een gekochte identiteit, in steen gegrift.
Praktisch
Het Huis Bartolotti staat aan de Herengracht 170-172 in Amsterdam; rijksmonument (Vereniging Hendrick de Keyser).