Ga voor de gevel op het Kerkplein staan en tel de figuren. Zes grote gebeeldhouwde klauwstukken dragen mensfiguren op ware grootte, geënt op een wand waar de steen overal uitpuilt. In 1563 gebouwd als gasthuis — een plek waar zieken en ouderen werden verzorgd — is het Sint-Jans Gasthuis een van de fraaiste gebouwen van Hoorn en een ijkpunt van de vroege renaissance in de noordelijke Nederlanden.
Het geheim van deze gevel schuilt in een naam: Cornelis Floris, de Antwerpse kunstenaar wiens prenten in heel Noord-Europa een nieuw repertoire van ranken, maskers en figuren verspreidden. De Hoornse beeldhouwer liet zich er rechtstreeks door inspireren en bracht die gedrukte modellen over in lokale steen. U staat dus voor een renaissance 'ingevoerd via het boek': de stijl reisde op papier voordat hij op de muren stolde.
Neem geen genoegen met een totaalbeeld: kom dichterbij om elke gedrapeerde, levendige figuur te lezen en te zien hoe gewoon metselwerk tot leven komt zodra het met ornament wordt beladen. Als kunstcentrum bleef het gebouw een voor publiek geopende plek. Te zien: de zes klauwstukken met figuren op ware grootte, het decor naar Cornelis Floris, en de ongewone rijkdom van het steenwerk voor een regionale gevel.
Wist je dat?
Het decor van het Sint-Jans Gasthuis stamt rechtstreeks af van de prenten van Cornelis Floris uit Antwerpen: een schoolvoorbeeld van hoe de renaissance reisde — niet via architecten, maar via prentenbundels die steenhouwers natekenden.
Praktisch
- Waar: Kerkplein 39, Hoorn.
- Datum: 1563; oorspronkelijke functie: gasthuis.
- Decor: naar de stijl van Cornelis Floris (Antwerpen).
- Nu: kunstcentrum (De Boterhal).